काठमाडौं । विश्वप्रकाश शर्मा ले प्रस्तुत गरेको चुनावी समीक्षा प्रतिवेदनले नेपाली कांग्रेस को पराजयमा कांग्रेस-एमाले गठबन्धन सरकार लाई प्रमुख कारणको रूपमा औंल्याएको छ। केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकमा पेस गरिएको प्रतिवेदनमा दुई ठूला दलको सरकार बनेपछि नागरिकमा उच्च अपेक्षा बढे पनि सरकारको काम “औसत” मात्र देखिएको उल्लेख छ। यसले नयाँ विश्वास र आशा जगाउन नसकेको निष्कर्ष निकालिएको छ।
प्रतिवेदनमा ७ बुँदे सम्झौता कार्यान्वयन हुन नसक्नु मुख्य कमजोरीका रूपमा देखाइएको छ। संविधान संशोधनका लागि कार्यदल समेत गठन नभएको, संघीयतामा प्रदेशलाई दिनुपर्ने अधिकार दिन ढिलाइ भएको तथा शिक्षा र निजामती विधेयक समयमै टुंगोमा नपुगेको विषयले व्यापक असन्तुष्टि बढाएको उल्लेख गरिएको छ।
काठमाडौं । विश्वप्रकाश शर्मा ले प्रस्तुत गरेको चुनावी समीक्षा प्रतिवेदनले नेपाली कांग्रेस को पराजयमा कांग्रेस-एमाले गठबन्धन सरकार का कमजोरीहरूलाई मुख्य कारणका रूपमा औंल्याएको छ।
केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकमा पेश गरिएको प्रतिवेदनमा सरकार गठनसँगै नागरिकमा तीव्र अपेक्षा बढे पनि कार्यसम्पादन “औसत” मात्रै देखिँदा जनविश्वास घटेको उल्लेख गरिएको छ। “नयाँ आशा जगाउने अवसरलाई सरकारले उपयोग गर्न सकेन,” प्रतिवेदनमा भनिएको छ।
मुख्य कारणहरू के-के रहे?
१. ७ बुँदे सम्झौता कार्यान्वयनमा असफलता
सरकार गठन हुँदा गरिएको ७ बुँदे सहमति—विशेषतः संविधान संशोधन—कार्यान्वयनमा कुनै ठोस प्रगति नभएको औंल्याइएको छ। कार्यदलसमेत गठन नभएको उल्लेख छ।
२. संघीयता कार्यान्वयनमा ढिलाइ
संघीयता लागू भएको लामो समय बित्दा पनि प्रदेशलाई आवश्यक अधिकार हस्तान्तरणमा ढिलाइ हुँदा प्रदेश सरकार र नागरिक दुवै असन्तुष्ट बनेको प्रतिवेदनमा भनिएको छ।
३. विधेयकमा ढिलासुस्ती
विद्यालय शिक्षा विधेयक र निजामती कर्मचारीसम्बन्धी विधेयक समयमै पारित हुन नसक्दा शिक्षक र कर्मचारी आन्दोलनमा उत्रिनुपरेको उल्लेख छ। यसले सरकारको निर्णय क्षमतामाथि प्रश्न उठाएको छ।
४. बजेट विवाद र संसद् असन्तुष्टि
बजेट निर्माण प्रक्रियामा पारदर्शिता अभाव र अर्घेल्याइँका कारण संसद्मै असन्तुष्टि चर्किएको, जसले जनतामा नकारात्मक सन्देश गएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
५. सामाजिक सञ्जाल निर्णय र युवाको असन्तुष्टि
सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने निर्णय गठबन्धन सहमति बिना गरिएको भन्दै आलोचना गरिएको छ। यसले विशेषगरी युवा पुस्ता (Gen Z) मा असन्तुष्टि बढाउँदै “विद्रोहको मनोविज्ञान” तयार गरेको प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ।
आत्मसमीक्षा: कांग्रेसभित्रकै कमजोरी पनि स्वीकार
प्रतिवेदनमा बाह्य कारणसँगै पार्टीभित्रका कमजोरीहरू पनि स्वीकार गरिएको छ:
-
संगठन विस्तारमा कमजोरी
-
युवा र नयाँ मतदातासँग प्रभावकारी पहुँचको अभाव
-
उम्मेदवार छनोटमा विवाद र असन्तुष्टि
-
चुनावी सन्देश स्पष्ट नहुनु
त्यस्तै बजेट निर्माण प्रक्रियामा देखिएको विवाद र संसद्मै असन्तुष्टि पोखिनुले सरकारप्रति नकारात्मक सन्देश गएको प्रतिवेदनमा भनिएको छ।सामाजिक सञ्जालसम्बन्धी निर्णयलाई पनि पराजयको अर्को कारणका रूपमा औंल्याइएको छ। गठबन्धनको सहमति बिना गरिएको यस्तो निर्णयले युवापुस्तामा असन्तुष्टि बढाउँदै “जेनजी विद्रोह” को आधार तयार पारेको प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ।
